-Хотын удирдлагууд энэ удаагийн төсвийн тодотголоо эдийн засгийн хямрал, төрийн хэмнэлтийн бодлоготой хэрхэн уялдуулсныг зах зухаас нь авч үзье-

УИХ сар гаруйн өмнө гадаад, дотоод эдийн засгийн хямралтай уялдуулан Төрийн хэмнэлтийн хуулийн хамт 2022 оны төвсийг тодотгосон. Ингэхдээ төрийн данхар байдлыг бууруулж, захиргааны албан хаагчдыг цөөлөх болдогыг нэн тэргүүнд хэрэгжүүлэхээ зарлацгаасан. Товчхондоо, Төв талбай дээр олон өдөр эсэргүүцлээ илэрхийлсэн залуусын шаардлагыг ажил хэрэг болгож, өөрсдөө хэмнэхээ Ерөнхий сайд, УИХ-ын даргаас эхлээд эрх баригч нам бүхэлдээ амласан. Хэлбэр төдий хэмнэлт бус төрийн бүх шатны байгууллагуудын удирдах албан тушаалтнуудыг цөөлж, төрийн тансаглалыг таслан зогсоохоор хуульчилсан гэж ойлгож болно. Тиймээс соёл, спортын барилга тэргүүтэй өнөөгийн эдийн засгийн хямралын үед тохиромжгүй төсвийн хөрөнгө оруулалтуудыг хассан. Аймаг, нийслэл ч үүнтэй уялдуулан төсвийн тодотголоо хэлэлцэж эхлээд байна. Жишээ нь, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Д.Сумъяабазар өнгөрсөн долоо хоногт НИТХ-ын дарга Ж.Батбаясгаланд 2022 онд төсвийн тодотголоо өргөн барьсан. Ингээд хотын удирдлагууд энэ удаагийн төсвийн тодотголоо эдийн засгийн хямрал, төрийн хэмнэлтийн бодлоготой хэрхэн уялдуулсныг зах зухаас нь авч үзье.

Хот УИХ дээр унасан LRT төслийн нэгжид 2.1 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төсвийн тодотголд тусгажээ

Хотын дарга Д.Сумъяабазарын санаачилсан гүүрэн замаар явах хөнгөн галт тэрэгний төсөл LRT УИХ дээр энэ оны төсвийн тодотголыг бүхэлд нь унагах шахсан. Уг төслийн хүрээнд Засгийн газрын БНХАУ-ын талд 510 сая ам.доллар буюу ойролцоогоор 1.5 их наяд төгрөгийн батлан даалт гаргах шаардлага үүссэн. Улс орны эдийн засгийн аюулгүй байдалд нөлөөлөлж мэдэх энэ асуудлыг УИХ-ын нэр бүхий гишүүд эсэргүүцсэнээр  LRT УИХ-аас дэмжлэг авч чадаагүй унасан байдаг. Тэгвэл хотын дарга Д.Сумъяабазар LRT төслийг хэрэгжүүлэх Улаанбаатар шинэ бүтээн байгуулалтын компанийн үйл ажиллагааны зардал болох 2.1 тэрбум төгрөгийг энэ удаагийн төсвийн тодотголдоо суулгажээ. Өмнө нь ч нийслэл дээр огт хэрэгжээгүй энэ мэт төслийн нэгжүүдэд олон арван тэрбум төгрөг зарцуулсан жишээ олон. Тухайлбал, хотын дарга асан С.Амарсайханы үед Улаанбаатар хотын түгжрэлийг бууруулах дүүжин тээвэр нэвтрүүлэх ашиглалтын өмнөх захиргааг энэ оны эхэнд татан буулгаж байлаа.  Тус төслийг нийт зардал 60 сая ам.доллароор яригдаж байсан бол үйл ажиллагаа явуулах хугацаанд хэд хэдэн компанид нийт 20 гаруй тэрбум төгрөг шилжүүлсэн баримт ил болсон. Тэгвэл төрийн бодлогын хэмжээнд дэмжигдээгүй LRT хотын төсвийн төсвийн тодотголд нэмж орж ирсэн нь энэ мэт үр ашиггүй зардал болж хувирах хардлага дагуулах болсон. Улмаар хотын захиргаанд LRT тэргүүтэй улсын төсвөөс гадна санхүүжүүлэх арга саам хайх болсон юм. Энэ хүрээнд нийслэл бие даан санхүүжитл босгох асуудал ч яригдаж эхэлсэн. Хот 2022 оны төсвийн тодотголдоо үүний санхүүжилтийг мөн тусгажээ. Үүний бэлтгэл ажил болгож нийслэлийн өмчийг үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээг хийж, зээлжих зэрэглэлээ тогтоох ажилд 610 сая төгрөг зарцуулахаар төсвийн тодотгол шинээр оруулсан байна.

Үүнээс гадна нийслэлийн ИТХ болон Засаг даргын зүгээс энэ удаагийн төсвийн тодотголд 3 байгууллага шинээр байгуулсан, хотын захиргааны шинэ бүтцээр 216 албан хаагчийн орон тоо шинээр нэмэгдсэн зэргээр шалтаглан урсгал зардлыг 2.1 тэрбумаар нэмсэн байна.

Улаанбаатар хотын хөгжлийн корпорацын дэргэд шинээр байгуулах хуулийн этгээдийн дүрмийн санд 10 тэрбум төгрөг суулгана.

Хотын соёлыг дээдлэгч иргэнийг төлөвшүүлэх арга хэмжээний зардалд 1.5 тэрбум төгрөг зарцуулна.

Хэвлэл мэдээллийн зардалд 200 сая төгрөг нэмсэн гэх мэтийг хотын Д.Сумъяабазар төсвийн тодотголдоо нэмж суулгажээ.