Олон улсын палеонтологичдын хамтарсан баг Монголын говь цөлөөс шинжлэх ухаанд урьд өмнө нь мэдэгдээгүй шинэ хөхтөн амьтныг илрүүлжээ. Чулуужсан олдворыг судлахад үлэг гүрвэлүүдийн эринд амьдарч байсан хэмжээгээр жижиг хөхтөн амьтан болохыг тогтоосон юм.

Анх энэ олдворыг 2019 онд Японы Окиямагийн их сургууль, Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академийн Палеонтологийн хүрэлээгийн хамтарсан экспедиц илрүүлж байлаа. Улмаар олон жилийн дараа урьд өмнө нь мэдэгдэж байгаагүй амьтан болохыг тогтоосон юм. Энэхүү амьтны шинжлэх ухааны нэршил нь “Равжаа-Иш” бөгөөд орчин цагийн хулгана шиг жижиг биетэй, хурдан хөдөлгөөнтэй амьтан байсныг тогтоож, 100-66 сая жилийн өмнө амьдарч байсан гэж тогтоожээ. Өөрөөр хэлбэл Цэрдийн галавын үед амьдарч байсан мэрэгч амьтан юм. Энэ төрлийн олдвор нь Монголын нутгаас анх удаа олдсон гэдгээ онцлог. Эрүүний өвөрмөц хэлбэр, араа шүдний хөгжил зэрэг нь ижил төстэй амьтдаас ихээхэн ялгаатай. Шүдний бүтцээс нь харвал жимсний үрээр хооллодог болохыг илтгэнэ.

Энэ төрлийн амьтан дэлхийн өнцөг булан бүрд хэрхэн хувьсан өөрчлөгдөж, тархаж байсныг илтгэнэ. Тухайн үед дэлхий гарагийн экосистем хувьсан өөрчлөгдөхийн хэрээр жижиг мэрэгч амьтад хувьсаж, улмаар үлэг гүрвэлүүдийг залгамжлах хөхтөн амьтдын эриний урьдач нөхцөл болсон гэж шинжээчид дүгнэж байна.