Олон улсын валютын сангийн баг есдүгээр сарын 25-аравдугаар сарын 1-ний хооронд Улаанбаатарт ажилласан. Ажилласан багийн эцсийн мэдэгдэл өчигдөр албан ёсны цахим хуудаст нийтлэгджээ. Энэхүү эцсийн мэдэгдлээс онцолж харах ёстой хэд, хэдэн зүйлийг уншигч танд хүргэж байна.

1. ЗАСГИЙН ГАЗРЫН БОДЛОГО 

Шинээр байгуулагдсан эвслийн Засгийн газрын нэн тэргүүний зорилт нь эдийн засгийн өнөөгийн өсөлтийг ухаалгаар удирдаж, шинэчлэл хийгээд хөрөнгө оруулалтын зорилтоо үр дүнд хүргэх явдал юм.

2. ЗАРЛАГА  

Засгийн газрын зарлага нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор өрхийн зарлага нэмэгдсэн нь эдийн засгийн идэхжил бий болгосон. Ялангуяа 2023-2024 оны төсөвт цалин, тэтгэв тогтмол нэмэгдэж, “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн ногдол ашиг олгон, хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг нэмэгдүүлсэн нь цалингаар баталгаажсан зээлийг нэмэгдүүлсэн. Дагаад хэрэглээ нэмэгдэж, импорт ч нэмэгджээ.

3. ЗЭЭЛИЙН ӨСӨЛТ

Банк болон банк бус санхүүгийн байгууллагын салбар дахь зээл, ялангуяа хэрэглээний зээлийн өсөлт хурдацтай өссөн нь Монголбанкнаас заавал байлгах нөөц, өрийн үйлчилгээний орлогод хүрэх хязгаарыг чангатгахад хүргэсэн. Зээлдэгчдийн зарим хэсэг тэр дундаа өрхийн өр хурдацтай өр нэмэгдсээр байна.

4. ГАДААД ӨР БА ЗЭЭЛЖИХ ЗЭРЭГЛЭЛ 

Гадаад өрийг дарахад дахин санхүүжилт сайн байсан. Монголбанк Хятадын ардын банктай байгуулсан своп хэлэлцээрийн төлбөрийн тал хувийг төлсөн нь гадаад өрийн эрсдлийг бууруулаад зогсохгүй Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг ахиулахад нөлөөлжээ.
 
5. ТӨСВИЙН АЛДАГДАЛ
  
Уул уурхайн салбарын эрчимтэй өсөлт, Хятадын дотоодын зэсийн үйлдвэрлэл, нүүрсний экспорт нэмэгдэх төлөвтэй байгаа нь 2024 оны төсвийн тодотгол болон, 2025 оны төсвийн төсөлд эдийн засгийн өсөлтийг нэмэгдүүлж, дагаад төсөв ч тэлэх хандлагатай байна. Засгийн газраас томоохон төслүүдэд зарцуулах төсвийг гадаад санхүүжилттэй уялдуулан үе шаттайгаар нэмэгдүүлнэ гэж үзвэл 2029 он хүртэл төсвийн алдагдал нэмэгдэнэ.
 

6. ТЭЛЭЛТ ДАГАСАН ЭРСДЭЛ 

Төвсийн тэлэх бодлого нь Монгол Улсын гадаад, дотоод тэнцвэргүй байдлыг нэмэгдүүлж болзошгүй.

7. ИНФЛЯЦ ӨСНӨ  

Монгол Улсын 2024 оны Төсвийн тодотгол, 2025 оны Төсвийн төсөлд цалин, тэтгэвэр тэтгэмж нэмэгдэж, эрчим хүчний тарифыг өсгөж, зээл эрчимтэй өсөж байгаагаас шалтгаалан 2024 оны хоёрдугаар улирлаас инфляц өссөөр, 2026 он хүртэл зорилтот түвшнээс дээгүүр байх төлөвтэй байна.

8. ГАДААД ЭРСДЭЛ

Түүхий эдийн үнийн тогтворгүй байдал, Хятадын нүүрсний дотоод зах зээл, эрэлтийн тодорхойгүй байдал, ОХУ-аас авч буй шатахууны тасалдал, Монголын импортын гол транзит болох Тяньжин боомтын саатал зэрэг нь гадаад эрсдэлд нөлөөлөх төлөвтэй байна.

9. ТӨСВӨӨ ЧАНГАТГА

Хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, төсвийн тэнцвэрийг хангахын тулд цалингийн санг хязгаарлах, нийгмийн халамжийг зорилтот түвшинд хүргэх, хувь хүний орлогын албан татварыг нэмэгдүүлэх, татвар, гаалийн хөнгөлөлтийг бууруулах, уул уурхайн бус орлогыг нэмэгдүүлэх.
 
10. БИЗНЕСИЙН ОРЧИН  

Монголын бизнесийн орчин, засаглалыг сайжруулбал эдийн засгийн тогтвортой өсөхөд чухал үүрэгтэй. Ялангуяа хүнд суртлыг багасгах зорилгоор Хөрөнгө оруулалтын тухай хууль, Ашигт малтмалын тухай хуулийн шинэчлэл, ТӨҮГ-ын тухай хуул, Төлбөрийн чадваргүйдлийн тухай хуулийн нэмэлт бөгөөд шинчилсэн найруулгыг үр дүнтэй хийх замаар Монголбанкы хараат бус байдлыг хангах.

Жич: Монгол Улсад ажилласан ОУВС-ийн багийн мэдэгдлийг эрх баригчид нийтлэхийг зөвшөөрсөн бөгөөд энэ мэдэгдэл нь ОУВС-ийн Гүйцэтгэх зөвлөлийн байр суурийг илэрхийлэх албагүй. Энэхүү дүгнэлтэд үндэслэн ажилтнууд тайлан гаргаж, удирдалгын зөвшөөрсний дагуу ОУВС-гийн Гүйцэтгэх зөвлөлд хэлэлцүүлж шийдвэрлүүлнэ гэдгийг цохон тэмдэглэжээ.