Засгийн газар яах гэж байдаг вэ? Ерөөс дотоодын үйлдвэрийг дэмжих замаар эдийн засгаа өсгөх зорилгоор л оршдог. Гэтэл манай Засгийн газар эсрэгээр нь ажилладаг бололтой. Гурилын импортыг татварыг тэглэсэн нь дотоодын үйлдвэрлэгчдэд хүнд цохилт болжээ. Гурил бол Монгол Улсын хувьд стратегийн хүнс. Гурил, улаанбуудайн үрийг Засгийн газрын нэлээн хатуу зохицуулалт дор импортолсоор ирсэн. Гэвч энэ оны тавдугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн улаанбуудайн гурилыг гаалийн татвараас бүрэн чөлөөлөх шийдвэрийг Засгийн газраас гаргасан билээ. Энэ шийдвэр гурилын импортод шууд нөлөөлсөн. Оны эхний найман сарын байдлаар Монгол Улс 38 мянган тонн улаанбуудайн гурил импортолсон нь өмнөх онынхоос 11.2 дахин өссөн үзүүлэлт. Нэг биш хоёр биш, бүр 11 дахин шүү. Импортын дийлэнхийг ОХУ эзэлж байгаа гэдгийг анхаарах ёстой. Засгийн газрын шийдвэр Оросыг дэмжчихсэн гэсэн үг. Уг нь энэ шийдвэрийг УИХ-аар хэлэлцүүлж байхад хэд, хэдэн гишүүд дотоодын үйлдвэрээ боомилж байгаа хэрэг гэж анхааруулж байсан ч одоогийн спикер Д.Амарбаягалан тийм юм байхгүй гэж нэлээн ууртайхан хэвлэлээр дуугарч байв даа.

Хүнсний аюулгүй байдлын зөвлөл гэж бий. Тус зөвлөлөөс тухайн жилийн ургацын хэмжээнээс шалтгаалан гурилын импортын хэмжээг тогтоодог юм. Энэ онд 12 мянган тонн улаанбуудай импортлох зорилт тавьсан ч он дуусахаас дөрвөн сарын өмнө л зорилтот хэмжээнээс гурав дахин давчихлаа. Засгийн газраас импортын татвар тэглэх шийдвэрээ гурилын үнийн өсөлтийг сааруулж, хангамжийг нэмэгдүүлэх зорилготой гэж зөвтгөсөн. Нэг ёсондоо дотооддоо үйлдвэрлэх яах вэ, иргэдээ л гурилаар хангая гэж өнгөцхөн бодсон нь энэ. Цар тахлын дараахан гурилын үнэ огцом өсөж байв. Цаг хугацааны хүрдийг 2022 он руу ухраахад 1-р зэрэглэлийн гурилын үнэ өмнөх оноосоо 46.4 хувь, 2023 онд 16.5 хувь өссөн юм. Ердөө гурилын үйлдвэргүй байгаа хэд нь хэрэгцээгээ хангаж чаддагүй үнийн өсөлтийг өдөөх хүчин зүйл байв. Тиймээс дотоодын үйлдвэрийг дарж, дэвссэн ч хамаагүй үнэ буулгаж, иргэдээ хамгаална гэж попорч байхав дээ.

Нэгэнт импортын татвар тэглэчихсэн учраас гадаадаас гурил орж ирэх нь асуудал биш болсон. Үүнийгээ дагаад үндэсний үйлдвэрлэгчдийн борлуулалт эрс мууджээ. Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны мэдээллээс харвал дотоодын гурилын үйлдвэрлэл 30 орчим хувиар буурчээ. Тухайлбал гурилын салбарын томоохон төлөөлөл болох “Милл Хаус” компанийн борлуулалт тавдугаар сараас хойш бараг 80 хувь буурсан байна. Энэ бол жижиг зах зээлтэй манай улсад маш харамсмаар дүр зураг. “Алсын хараа” гэж тодорхой урт хугацааны хөгжлийн бодлогодоо дотоодын гурилын хэрэгцээг бүрэн хангана гэж лоозогносон мөртлөө бодит байдал дээрээ үндэсний үйлдвэрлэгчдээ багалзуурдсан нь энэ.