АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп БНХАУ түүний тарифын бодлогын эсрэг сөрж, АНУ-ын бараанд тариф оноох бодлогоо эргэн харахгүй бол Хятадын бараанд нэмж 50% татвар онооно гэж сүрдүүллээ. Сүрдүүлгэ АНУ-ын цагаар дөрөвдүгээр сарын 9-ний өдрөөс хэрэгжинэ. Тэгэхэр Хятадын тал өнөөдөртөө багтаж АНУ-д хариу мэдэгдэх ёстой. Худалдааны дайн хэрхэн хурцдаж буйг дор зураглая.

Трамп засгийн эрхэнд гармагцаа хоёрдугаар сарын 1-ний өдөр Хятадад ногдуулах татвараа 10% нэмэгдүүлсэн. Гурав хоногийн дараа Хятадын тал хариуг нь барьсан. Тэд АНУ-ын нүүрс, шингэрүүлсэн хийн бүтээгдэхүүнд 15%, түүхий нефть, хөдөө аж ахуйн машин механизм, том оврын автомашинд 10% татвар оноолоо. Трамп ч мөчөөгөө өгөлгүй гуравдугаар сарын 3-ны өдөр Хятадын бараанд нэмж 10% татвар оноож нийт 20% татвар тооцож эхлэв. Хятадууд мөчөөгөө өгөлгүй Трампын шийдвэрийн дараа өдөр нь АНУ-аас оруулж ирэх тахианы мах, улаан буудай, эрдэнэ шиш, хөвөнд 15% татвар ногдуулав. Мөн тус улсаас орж ирж буй шар буурцаг, гахай-үхрийн мах, ус, усан бүтээгдэхүүн, жимс жимсгэнэ, хүнисний ногоо, сүүн бүтээгдэхүүнд 10% татвар оноосон билээ. Ийн явсаар энэ сарын 2-ний өдөр Трамп “чөлөөлөх өдөр” зарлахдаа Хятадын браанд нэмж 34% татвар оноов. Трамп засгийн эрхэнд гараад гурван сарын дотор БНХАУ-д оноох татвар 54%-д хүрлээ. АНУ-ын засаг захиргаа татвар оноох бүрд Хятадын тал хариу арга хэмжээ авсаар ирсэн. Хариуг нь ч барьсаар БНХАУ-ын засаг захиргаа энэ сарын 10-ны өдрөөс эхлэн АНУ-ын бүх бараанд 34% татвар тооцно гэдгээ зарлалаа. Үүнийг нь Доналд Трамп эгдүүцэн хүлээн авч АНУ-д оноосон 34%-ийн татварыг эргэн харахгүй бол нэмж 50% татвар онооно гэсэн нь үндсэндээ Хятадын импортын бараанд 104% татвар онооно гэсэн үг юм.

Хэдийгээр хоёр улсын хоорондын асуудал мэт боловч АНУ-аас шалтгаалж хойд америк цаашлаад баруун европын улс орнуудад, БНХАУ-аас шалтгаалж Ази тивд сүүдрээ тусгах сөрөг хандлагатай байна. Хятадын зүгээс асуудлыг сэтгэл хөдлөлөөр бус, үр дүнтэйгээр хэлэлцээний ширээний ард сууж шийдэх ёстой гэдгээ илэрхийлсэн. Харин Трампын хувьд урт хугацааны эерэг үр дүн авчрахын тулд одоо л ширүүн арга хэмжээ авах ёстой гэсэн байр суурьтай байгаа. Тарифын бодлогоо ч ойрын хугацаанд эргэн харахгүй гэдгээ илэрхийлсэн. Трамп эхний бүрэн эрхийнхээ хүрээнд нарны хавтан, угаалгын машинд 20-50 хувийн татвар оноосноор энэ бүхэн эхэлсэн. Үр дүн нь базаахгүй байсан нь ойлгомжтой. НҮБ-ын судалгаар худалдааны дайн АНУ-д ч, Хятадад ч сөрөг нөлөөлж байна гэж дүгнэсэн. Хятадын эдийн засаг алгуур буурч байсан нь худалдааны дайны нөлөөгөөр улам удаашруулсан бол АНУ-ын үйлдвэрлэгчдийн хувьд зардал өсөх, хэрэглэгчдэд бүтээгдэхүүний үнэ өсөх зэргээр илэрсэн юм. Дээрээс нь дэлхий дахиныг хамарсан цар тахлын нөлөөгөөр АНУ, Хятадын аль, алинд нь шок нөлөөлөл үзүүлсэн. Тэр шокноосоо өнөөг болтол гараагүй байна.

Сүүлийн шийдвэр “чөлөөлөх өдөр”-с хойш АНУ-ын хувьцаанууд цар тахлаас хойш огцом унаад зогсохгүй Азийн томоохон хувьцаанууд 2013 оноос хойш хойших хамгийн тааруу үзүүлэлтээ үзүүлээд байна. Алт, зэсийн ханш 2008 оны санхүүгийн хямралаас хойш огцом унав. Шинжээчид уналт цаашид ч үргэлжилнэ гэж таамаглаж байна.