Тэртээ 1991 оноос эхэлсэн Украинаар дамжуулан ОХУ- Европ чиглэлд байгалийн хий нийлүүлэх томоохон сүлжээний үйл ажиллагаа бүр мөсөн зогслоо. Ингэснээр 15 жилийн өмнө, 2009 оны нэгдүгээр сард Орос, Украин байгалийн хийн үнийн улмаас маргалдаж, оросууд “крант”-аа хааж, Европ дахин бүхэлдээ хөлдөх шахаж байсан. Ю.Тимощенкогийн үеийн хямрал өнөөдөр В.Зеленскийн үед дахин давтагдахад хүрлээ. Учир нь, ОХУ, Украинийн байгалийн хий дамжуулах гэрээ энэ сарын нэгнээр дуусгавар болсон юм. Гэтэл украинийн тал гэрээг сунгахаас татгалзчихлаа. Халуун дулаан, гэрэл цахилгаан тасарч лаа барих галгүй өдрүүд айсуйг дохиоллоо.

Дайны улмаас байгалийн хийгээр орлого олдог ОХУ, транзитаар ашиг хүртдэг Украин хоёрын хооронд байгуулсан гэрээг сунгах болов уу гэсэн хүлээлт их байсан. Володимир Зеленский энэ асуултад хариу өгч бүх эргэлзээг арилгалаа. Түүний энэ үйл явдалтай холбогдуулан хэлсэн үгсээс онцлууштайг нь дурдвал: “Бидний цусаар тэрбумын орлого олохыг хүлцэхгүй!” гэжээ. Энэ үгээр тэр Газпромтой гэрээгээ сунгах асуудалд цэг тавьчихав.

Гэхдээ нэг хоржоонтой харьцуулалт хийхэд, оросууд Европт зарсан байгалийн хийн наймаанаас жилд таван тэрбум доллар олдог бол украинчууд транзит төлбөрт нэг тэрбум долларын орлого олдог байлаа. Дайн гурван жил орчим үргэлжлэхэд ОХУ дээрх хэмжээний мөнгөөр зэвсэг, техник үйлдвэрлэж, цэрэг дайчдадаа цалин тавьж, дайны зарлагад багагүй нэмэр болж байсан бол украин транзитаар олсон мөнгөөрөө хариу довтолгоо явуулж байлаа. Хоорондоо дайтаад л нэг, нэгэндээ мөнгө цаас өгч авалцаад л үнэхээр ч тоглоомтой юм.

Европын 2009 оны хийн хямралын үеэр тус тивийн улс орны удирдагчид хөлдөж үхэхгүйн тулд ийш, тийш бадар барин гуйлгачилж, наашаа гэх болов уу гэсэн бүгдийг царайчилж байсан. Хэдийгээр тэр хямралын үр дүнд цөмийн болон хатуу түлшит станцуудыг дахин ашиглаж, нар, салхины сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт томоохон дэвшил гарсан ч гэлээ Европын бүх хэрэглээг хангаж чадахгүй, Оросын байгалийн хийн дөлөнд дулаацсаар байсан билээ.

Ганцхан хоногийн өмнөх үйл явдалын уршиг даруй гарч Молдав улс тун хүнд байдалд орлоо. Тус улсын тухайд цахилгаан, дулаан гээд бүх хэрэглээ нь Оросын байгалийн хийнээс шууд хамааралтай. Одоо тэд гэртээ халуун ус ч үгүй өвлийн хүрэмтэйгээ орондоо орж, хөнжлөө хэд давхарлаад чичирч хэвтэнэ гэж олон улсын хэвлэлүүдээр бичиж байна.

Молдавын араас орох улсууд Латви, Эстон зэрэг зүүн Европын орнууд олон байна. Польш угаас Оростой эв түнжин муутай ч бас л байгалийн хийнээс их биш ч хамааралтай. Герман улсыг ч бас удахгүй хөлдөх орны жагсаалтанд оруулж болох юм. Гэхдээ Европын холбоо АНУ-гаас байгалийн хий авна гэж ярьж байгаа ч ажил хэрэг болж, усаа халааж, гэрлээ асаах хүртэл хэр хугацаа орохыг хэлэхэд эрт байна.