Өндөр хүчдэлийн шон дагаад Өргөө гэрүүд нь сүндэрлэж байдаг нийслэл хот маань цахилгаан, дулааны хүчин чадлаасаа 60 хувиар давсан гэвэл уншигч та итгэх үү. Итгэх эсэх нь таны эрх ч мэргэжилтнүүд үүнийг хэлж байна. Улаанбаатар хотод жилд дунджаар 221-244 мВт-ийн х эрэглээ бүхий 300 орчим барилга багууламж төвлөрсөн дулаан хангамжид холбогдож, хэрэглээ 7-8 хувиар тогтмол өсөж байгаа гэх судалгаа гарчээ.

Тэртээ тэргүй цахилгааны хэрэглээ нэмэгдэж,  ачаалал хэтэрсэн юм байна. Тэгвэл одоо яана гэж. Олон жилийн өмнө бодлого гэж тодорхойлоод цаасан дээр буулгасан төслүүдээ хөдөлгөх хэрэгтэй. Одоогоос Одоогоос зургаахан жилийн дараа 2030 онд нийслэлийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээ 3328МВт хүрэх тооцоо боловсруулагдсан бөгөөд 1848МВт цахилгаан эрчим хүчний дутагдалд орно. Энэ нь хотын нийт хэрэглээний 55%-ийн эх үүсвэрийн чадлын дутагдалд орно гэсэн үг юм. Тиймээсс төр хувийн хэвшлийн түншлэл гэж сайхан ярьсан 30 жилийн санааг одоо л бодит ажил хэрэг болгох ёстой. Хамгийн сүүлийн тооцооллор импортын цахилгаанд жилдээ 168 сая ам.доллар төлдөг гэх судалгаа гарчээ. Манай улсын цахилгаан эрчим хүчний суурилагдсан хүчин чадал 1549 мВт. Өнгөрсөн өвөл энэ чадлаас 97 мВт-аар давж, ачаалалтай байж. Энэ нь нийт эх үүсвэрүүдийн суурилагдсан чадлаас давсан үзүүлэлтэй цахилгаан эрчим хүчний чадлын дутагдалд орсон байна.Бүсийн хэмжээнд 2040 он хүртэл одоо байгаа эх үүсвэрүүдийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, шинээр цахилгаан эрчим хүчний эх үүсвэр барьж үйлдвэрлэх эрчим хүчний чадлыг 3989 МВт хүргэхээр төлөвлөсөн байна. 

Одоогоос дөрвөн жилийн дараа буюу 2028 онд Бөөрөлжүүтийн 300МВт-ын хүчин чадалтай цахилгааны станц, Багануурын 400МВт-ын цахилгаан станц барих төсөл, дэд өртөө, шугам сүлжээний бүтээн байгуулалтад 6.6 их наяд төгрөг шаардлагатай гэх судалгаа гарчээ.

Уншигч та үүнээс нэг л зүйл анзаарсан байх. Хамтдаа хөгжье, хот шиг хот байя гэвэл эрчим хүч хэр их чухал вэ гэдгийг. Зөвхөн уламжлалт дулааны станцаас эрчим хүчээ шийдэхээс илүүтэй сэргээгдэх эрчим хүч хэрэгтэй гэдгийг гаднынхан зөвлөсөөр өнөөг хүрсэн. Гаднынхан зөвлөөд 20 илүү жил болоход дөнгөж саяханаас бид төлөвлөгөөндөө тусгажээ. Чухам тийм учраас Европын холбоонд сэргээгдэх эрчим хүчээрээ тэргүүлдэг Польшийн Ерөнхийлөгч өнгөрсөн оны 4-р сард, ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгч өнгөрөгч хоёрдугаар сард айлчилсан. Герман улсын сүүлийн 20 жилийн хөрөнгө оруулалт ерөөс сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт чиглэж байсан гэдгийг тодотгох нь зүйтэй. 2028 онд сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг нийт 8 байршилд төлөвлөсөн. Төслийн хүрээнд 75МВт хүчин чадалтай усан цэнэгт нөөцлүүр 1 байршилд, 100МВт хүчин чадалтай нарны цахилгаан станц 3 байршилд, 150МВт хүчин чадалтай цахилгаан нөөцлүүр 1 байршилд, хог шатаах эх үүсвэр 3 байршилд төлөвлөгдсөн бөгөөд 720 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт шаардлагатай. Судалгаа тооцооноос “шаардлагатай” гэдэг ганцхан үгийг л тогтож хараарай. Засгийн газар, бодлого боловсруулагчид энэ их асуудал бий шүү гэдгийг санаас шаардлагатай төсвийг батлах нь чухал юм. Хэдийгээр тойрог бүрээс сонгогдоод, аймгаас сонгогдож ирсэн гишүүд байдаг ч Улаанбаатар хотод төвлөрөөд саарал ордонд бодлого зангидаж байгаа гэдгийг мартаж болохгүй. Хэрэв тиймгүй бол хот гэдэг их айл тоггүй харанхуйлж мэдэхээр байна.

Үе, үеийн хотын дарга нар хальтиргаа гулгаа, түгжрэл, утаа гэх нүдэнд харагдах зүйлийг л анхаарч ирсэн. Гэтэл нүдэнд харагдахгүй мөртөө амин чухал нэг зүйл нь эрчим хүч байсаар иржээ. Тийм ч учраас өсөн нэмэгдэж байгаа хэрэгцээг анхаарч, одоо байгаа асуудлаа мэдэрч байж, бодлого илүү тодорхой болно. Нэгэнт Засаг бодлогодоо тусгаад, Нийслэл хотын эрх зүйн байдлыг бодлогоор өөрчилсөн юм бол эрчим хүчний асуудлыг ч холбиролгүй тодохойлох нь зүй...