Байлдааны онгоцнууд нисэлдэж, улаан хивс дэвсэн, гар, гараа атгалцаж, “Энхийн эрэлд” гэх ихээхэн өөдрөг уриан дор Трамп-Путин нар уулзав. Путины хувьд Трамптай зургаан жилийн дараа, АНУ-ын нутагт 10 жилийн дараа ирж буй нь энэ. Трампын тухайд хоёр дахь бүрэн эрхийнх нь хамгийн хүсэл тээсэн, магадгүй хамгийн чухал уулзалт нь энэ байлаа. Бүтэн гурван цаг үргэлжилсэн энэ уулзалтаар чухам юуг шийдвэрлэсэн нь тодорхойгүй ч зарчмын байр сууриа нэгтгэсэн гэж хоёр удирдагчийн аль, аль нь мэдэгдэв. Нэг зүйл тодорхой байсан нь албан ёсны баримт бичигт гарын үсэг зураагүй. Трампын хувьд хэлэлцээг үр дүнд хүргэхийн тулд Украины Ерөнхийлөгчийг шахамдуулсаар буй. Хоёр Ерөнхийлөгчийн албан ёсны уулзалтын дараа АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп хэлэхдээ “Бид шийдвэрт хараахан хүрч амжаагүй байна. Гэхдээ бид ахиц дэвшил тодорхой хэмжээнд гарлаа. Үр дүнд хүртэл хэлэлцээ үргэлжилнэ” гэв. Хоёр Ерөнхийлөгчийн аль, аль нь сэтгүүлчдийн тавьсан асуултад  тодорхой хариулт өгөлгүй тайзнаас буусан. Путин, Трамп нар Аляск мужийн цэргийн баазад уулзаж байх зур Украинд Оросын довтолгоо эрчимжиж, дронын халдлага нь үргэлжилж байсан гэдгийг санах нь зүй. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар ОХУ-ын хувьд гал зогсоох хэлэлцээнд хүртлээ Украины дорно хэсэгт бүрнээ хяналт тогтоох, хяналтын шугамаа нэмэгдүүлэх сонирхолтой байгаа. Тэр нь ч энэ удаад харагдлаа.

Төрийн тэргүүн нарын уулзалтын дараа “Дараа нь Москвад уулзая” гэж Владимир Путин хэлсэн. Дональд Трамп ч үүнийг зөвшөөрсөн. Путины хувьд Москвад дараагийн уулзалтыг товлосон нь хэлэлцээний эхэнд Украины талыг байлцуулахгүй байх сонирхлоо илэрхийлж байгаа хэлбэр юм. Анхнаасаа Путины хувьд одоогийн хяналт тогтсон бүс нутаг, тэр ч бүү хэл 2014 онд булаан эзэлсэн Крымийн газар нутгийг Оросын мэдэлд орсныг хүлээн зөвшөөрсөн тохиолдолд гал зогсоох хэлэлцээг урт хугацаанд тогтоож болно гэж мэдэгдсэн. Дональд Трампын хувьд эхэндээ үүнийг эсэргүүцэж байсан ч эцэстээ Оросын хяналт тогтоод байгааг бүс нутгийг оролцуулаад өргөргөөр нь шугам татан Зүүн, Баруун Украин гэж хувааж болох санааг дэвшүүлсэн. Харин Украины тухайд дээрх саналуудыг бүрнээ эсэргүүцсээр байгаа бөгөөд сөөм газрыг ч Оросын мэдэлд өгөхгүй гэдгээ хатуу илэрхийлсээр байгаа билээ.

Аляск мужид болсон энэ удаагийн уулзалтын талаар Украины Ерөнхийлөгч ам нээсэнгүй. Гэхдээ уулзалтын өмнөхөн Европын холбооны 26 улсын удирдагчидтай онлайн уулзалт хийж, шаардлагатай тусламж авахаар болсон. Европын холбооны хувьд Украины талыг зэвсэгжүүлэх замаар дайныг урт хугацаанд үргэлжлүүлэх сонирхолтой байна. Энэ нь нэг талаар НАТО-гийн байр суурийг бэхжүүлж, номлолыг өөрчлөх, нөгөө талаар дайны улмаас үүдсэн эрчим хүчний асуудалд шинэ шийдвэрт хүрэх алхам юм. Хатуухан хэлэхэд дайн үргэлжлэх нь Европын холбоонд ашигтай.

ОХУ-ын хувьд АНУ-тай дипломат харилцаагаа шинэ шатанд гаргах хүсэл тэмүүлэлтэй байна. АНУ ч мөн адил байгаа бололтой. Уулзалтын эхэнд хоёр Ерөнхийлөгч АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн хуягласан машинд суусан нь үүний илрэл. Путины хувьд зарчмын байр сууриа илэрхийлээд зогсохгүй, дайны дараа хоёр улс хэрхэн харилцах, Украины цаашдын хувь заяаг ч ярилцсан. Яахав үр дүнд хүрээгүй л болохоос. Гэхдээ Путины хувьд дэлхийн дипломат харилцаанд эргэн ирж буйгаа зарласан нь нэг ёсны ялалт байлаа. Уулзалт өндөрлөөд байхтай зэрэгцээд ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн ажлын алба БНХАУ болон Энэтхэгийн талтай холбоо барьж, ойрын хугацаанд уулзалт зохион байгуулах талаар санал солилцсон.

Ямар ч гэлээ гэсэн АНУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүн нар уулзлаа. Зарим хэвлэлүүд Ялтын уулзалттай жишин тэнгэрт тултал магтсан ч үр дүн нь тийм ч сайн байсангүй. Зарчмын байр сууриа нэгтгэсэн гэж буй ч чухам юун дээр тохиролцсон нь тодорхойгүй байна. Трампын хувьд сонгуульд нэр дэвшихдээ Орос-Украины дайныг ямар нэгэн байдлаар шийдвэрлэхээ амласан. Өнгөрсөн долоо хоногийн эхэнд Армени-Азербайжаны хооронд гэрээ байгуулахад зуучилсан Дональд Трампад амбиц бий. Тэр нь энхтайван тогтоох. Дэлхий дээр өрнөж буй Израил-Хамас, Камбож-Тайланд зэрэг хямралуудыг зохицуулан, энх цагийг тогтоох нь түүний чин хүсэл. Магадгүй Нобелийн Энхтайвны шагналыг ч онилж, хараалчихсан байгаа...