Дэлхий даяар Covid-ийн халдвар авсан хүмүүсийн 5-10%-д гурав ба түүнээс олон сараар үргэлжилдэг урт хугацааны буюу ужиг Covid-ийн шинж тэмдэг илэрч сая, сая хүний сэтгэлийг зовоох болоод удаж байгаа билээ. Тэгвэл судлаачид ужиг Covid-ийн шалтгааныг хэд хэдэн биологийн механизмаар тайлбарлахыг оролдсон. Гэвч Австралийн эрүүл мэндийн сэтгүүлийн шинэ дугаарт гарсан нийтлэлд арай өөр гаргалгаа олж, учир битүүлэг нууцыг тайлжээ. Нөхцөл байдлыг бодитоор үнэлж, дүгнэсэн уг нийтлэлд асуудал дэвшүүлж, ужиг Covid нь уг вирусийн хүний биеийн дархлаанд үзүүлж буй эсэргүүцлээс үүдэлтэй гэж нотолж байна.

Цар тахлын харьцангуй эхэн үед эрдэмтдийн ихэнх нь SARS-CoV-2 буюу вирусийн үлэгдэл зөөлөн эд, эрхтэнд үлдэж, зарим хүний биед уртасгасан хугацаагаар амьдардаг гэх онол дээр санал нийлж, хүлээн зөвшөөрч байлаа. Уг онолыг “вирусийн эсэргүүцэл” хэмээн нэрлэдэг юм. Зарим хүний бие дэх үлдэгдэл вирусийн өчүүхэн хэсгүүд үхмэл байдалд шилжсэнээр өнөөдөр бий болоод буй ужиг Covid үүсгэдэг гэх дүгнэлтэд хүрээд байгаа юм. Ингэж тодорхойлох нь чухал ач холбогдолтой. Учир нь, дархлалын систем үлдэгдэл үхмэл вирусийг үхсэн вирустай андуурч зохих ёсны эсэргүүцэл үзүүлдэггүй болохоор бүрэн устдаггүйтэй холбоотой юм.

Судлаачдын бичиж буйгаар ужиг Covid нь бүрэн эдгэрэх боломжтой. Лабораторийн туршилт болон өвчтөнүүдэд хийсэн ажиглалтаар чихрийн шижин өвчин уудаг метформин болон бусад төрлийн хүнд өвчинд уудаг хүчтэй антибиотикийн нөлөөгөөр Covid-ийн үхмэл вирус устаж байжээ. Гол нь, ужиг Covid-ийн нууцыг тайлсан гэж үзэж болох ч бүрэн батлагдаагүй онолын түвшинд яваа тул нэн сэрэмжтэй байх хэрэгтэйг эрдэмтэд зөвлөлөө. Шинж тэмдэг илэрсэн хүн бүр сая дурдсан аргаар эдгэрнэ гэж ташаарч болохгүйг бас тэд анхаарууллаа. Юун түрүүнд, эмч, эмнэлгийн байлгууллагад хандаж, нарийн үзлэг шинжилгээнд хамрагдсаны дараа хэрхэн эмчлэх аргачлалын зөвлөгөө авах шаардлагатайг Австралийн эрүүл мэндийн сэтгүүлээс сануулж байна.