Сэтгэгдэл 0
Африк тив гэхээр л бидний санаанд өлсгөлөн, дайн дажин, ядуурал орж ирдэг. Гэвч үнэндээ тус тивд дэлхийн бусад орнуудтай эн зэрэгцэн өрсөлдөх чадалтай хөгжингүй орнууд олон бий. Энэ ч утгаараа Африк тивийн хөгжил, цэцэглэлтийн замыг түргэсгэхээр “Транс-Африкийн хурдны зам” төслийг 17 жилийн өмнөөс хэрэгжүүлж хэлсэн байна. Төслийн нийт замын урт 56,683 км бөгөөд Пан-Африкийн орнуудын санаачлагаар нийт есөн томоохон хурдны замыг нэгтгэх алсыг харсан төсөл юм. Энэхүү хурдны замыг ашиглалтанд оруулснаар технологи, дэд бүтцийн сүлжээнд хувьсал авч ирж, Африкийн ард түмнийг холбож, ачаа бараа саад зөөвөрлөж, олон орныг нэг судсаар холбох улсын зайны, худалдааны бүсүүдийг нэгтгэсэн систем болж, цогцлох юм. Төслийн хамгийн гол зорилго нь Африк тивийг тэр чигт нь арилжаа, худалдааны сүлжээгээр холбож, эдийн засгийн өсөлтийг нэмэгдүүлж, улмаар хөгжлийн оргилд хүргэх. Хэдийгээр хурдны замын барилгын ажил удаашралтай яваа ч төслийг санаачилсан Африкийн холбоо, Африкийн хөгжлийн банк, НҮБ-ын Африкийн эдийн засгийн хорооноос бүс нутгийн орнуудтай хамтын ажиллагаагаа улам сайжруулахад хичээн ажиллаж буй.
Транс-Африкийн хурдны замд хамрагдсан хамгийн том замын сүлжээнүүдийг танилцуулъя:
1. Каир-Дакарын хурдны зам буюу ТАХ-1.
Египетийн нийслэл Каир хотоос Хойд Африкийн Газар дундын тэнгисийн эрэг дагуу явж, нийт долоон улсын нутгаар дамжиж, Атлантын далайн эрэгт орших Дакарт хүрэх 8,636 км урт зам. Энэ замыг барьж дуусгаснаар Африк тивийн Баруунаас Хойд нутгийг худалдааны замаар холбох юм. Өнөөдрийн байдлаар замын ихэнх хэсгийг бүрэн хучсан боловч Морокко, Мавритани улсын хил дагуух хэсэг цөл дундуур явах тул түр саатчихаад байгаа аж.
2. Альжир-Лагосын хурдны зам буюу ТАХ-2.
Өөрөөр Африкийн нэгдлийн зам нэртэй 4,500 км үргэлжлэх энэ зам нь Алжирийн нийслэл Альжирс хотоос гараад Нигерээр дамжин Нигерийн Лагос хот хүрнэ. Албан ёсны мэдээллээр өнгөрсөн оны хоёрдугаар сард замын барилгын ажил төгсгөлийн шатандаа орсон гэж байв.
3. Триполи-Виндхүүк-Кейп Тауны хурдны зам буюу ТАХ-3.
Транс-Африкийн хурдны замын сүлжээний гол чиглэл бол Хойд, Өмнөд Африкийг холбосон 10,000 км үргэлжилж, Ливийн Триполиос Кейп Таун хүрэх зам. Чад, Камерун, Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс, Конго, Ангол, Намиб гэсэн есөн улсын нутгаар дайран гарна. Википедиад бичсэнээр шинэ барилгын арга барил хэрэгтэй учир энэ чиглэлийн зарим хэсгийг холбож амжаагүй байгаа. Зөвхөн Ливи, Камерун, Ангол, Намиб, Өмнөд Африкийг холбосон хэсэг л ашиглах боломжтой.
4. Каир-Габоронь-Кейт Тауны хурдны зам буюу ТАХ-4.
Египетиийн Каир, Өмнөд Африкийн Кейп Тауныг холбосон энэ замыг Африк тивийн босоо шугамын дагуу барьж байгаа юм байна. Анхны Умардын их замтай адилдуу боловч цөөхөн хэдэн ялгаатай. Жишээ нь, ТАХ-4 зам Этиопийн Аддис Абабагаар дайран гарч байгаа бол Умардын их зам нь Өмнөд Суданаар дайраад шууд Кени улсад хүрдэг. Энэ зам нийтдээ 10,288 км үргэлжилнэ.
5. Дакар-Нжаменагийн хурдны зам буюу ТАХ-5.
Өөрөөр Транс-Сахелийн хурдны зам гэх энэ зам Сенегалын Дакараас эхлээд Мали, Буркина Фасо, Нигер, Нигери, Камерунаар дайраад Чадын Нжамена хүрнэ. Замын нийт урт 4,500 км. Ерөнхийдөө Сахелийн бүс нутагт амин чухал худалдааны хонгил үүсгэнэ.
6. Нжамена-Жибутигийн хурдны зам буюу ТАХ-6.
Уртаашаа 4,219 км үргэлжлэх энэ зам Чадаар дайран Суданд хүрнэ. Ингэхдээ тус улсын баруун нутгийн Дарфур хот болон Дарфурын мөргөлдөөний голомт болсон Ал-Фашир хотоор дайраад Этиопийн умард этгээдэд орших Жибути хотод хүрээд дуусна. Зам барилгын ажил 85%-тай яваа ч замын ихэнх хэсэгт засвар хийх шаардлагатай болсноос гадна одоогийн байдлаар түр зогссон байдалтай байна.
7.Мавритани-Лагосын хурдны зам буюу ТАХ-7.
Транс-Баруун Африкийн эрэг дагуух хурдны зам гэж өөрөөр нэрлэсэн энэ зам Баруун Африкийн эрэг дагуух Мавритани, Нигери чиглэлд 12 улсыг холбох учиртай юм. Үүн дотор далайд гарцгүй Мали, Буркино Фасо улс оржээ. Африкийн холбооны мэдээлснээр энэ зам 4,010км урттай.
8. Лагос-Мумбасагийн хурдны зам буюу ТАХ-8.
Нигерийн Лагос хот, Кенийн Мумбасагийн эргийг холбосон энэ зам нийт 6,259км үргэлжилнэ. Энэ чиглэлд Камерун, Лагос, Төв Африкийн Бүгд найрамдах улс, Угандаа, Кени зэрэг улс оржээ.
9. Бейра-Лобитогийн хурдны зам буюу ТАХ-9.
ТАХ-9 нь Мозамбикийг Анголтотй холбосон 3,523км зам юм. Ардчилсан Бүгд Найрамдах Конго, Замби, Зимбаб тэргүүтэй Африк тивийн өмнөд бүсийн худалдаа, арилжааны сувгуудыг холбох зорилготой. АБНК, Анголыг холбох зарим хэсэгт ажил тасалдсанаас бусдаар бүтээн байгуулалтын ажил нь тун амжилттай явж байгаа юм байна.
10. Умардын Их Зам
Кейп Таунаас Каир орох зам буюу Пан-Афикийн хурдны зам нь Өмнөд Африкийн Кейп Таунаас эхэлж, Зимбаб, Замби, Танзани, Кени Уганда, Суданаар дайраад Египетийн Каир хот хүрээд дуусна. Эхлэл цэгээс төгсгөл цэг хүртэл нийт 10,2258км урт.
Транс-Африкийн хурдны замд хамрагдсан хамгийн том замын сүлжээнүүдийг танилцуулъя:
1. Каир-Дакарын хурдны зам буюу ТАХ-1.
Египетийн нийслэл Каир хотоос Хойд Африкийн Газар дундын тэнгисийн эрэг дагуу явж, нийт долоон улсын нутгаар дамжиж, Атлантын далайн эрэгт орших Дакарт хүрэх 8,636 км урт зам. Энэ замыг барьж дуусгаснаар Африк тивийн Баруунаас Хойд нутгийг худалдааны замаар холбох юм. Өнөөдрийн байдлаар замын ихэнх хэсгийг бүрэн хучсан боловч Морокко, Мавритани улсын хил дагуух хэсэг цөл дундуур явах тул түр саатчихаад байгаа аж.
2. Альжир-Лагосын хурдны зам буюу ТАХ-2.
Өөрөөр Африкийн нэгдлийн зам нэртэй 4,500 км үргэлжлэх энэ зам нь Алжирийн нийслэл Альжирс хотоос гараад Нигерээр дамжин Нигерийн Лагос хот хүрнэ. Албан ёсны мэдээллээр өнгөрсөн оны хоёрдугаар сард замын барилгын ажил төгсгөлийн шатандаа орсон гэж байв.
3. Триполи-Виндхүүк-Кейп Тауны хурдны зам буюу ТАХ-3. Транс-Африкийн хурдны замын сүлжээний гол чиглэл бол Хойд, Өмнөд Африкийг холбосон 10,000 км үргэлжилж, Ливийн Триполиос Кейп Таун хүрэх зам. Чад, Камерун, Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс, Конго, Ангол, Намиб гэсэн есөн улсын нутгаар дайран гарна. Википедиад бичсэнээр шинэ барилгын арга барил хэрэгтэй учир энэ чиглэлийн зарим хэсгийг холбож амжаагүй байгаа. Зөвхөн Ливи, Камерун, Ангол, Намиб, Өмнөд Африкийг холбосон хэсэг л ашиглах боломжтой.
4. Каир-Габоронь-Кейт Тауны хурдны зам буюу ТАХ-4.
Египетиийн Каир, Өмнөд Африкийн Кейп Тауныг холбосон энэ замыг Африк тивийн босоо шугамын дагуу барьж байгаа юм байна. Анхны Умардын их замтай адилдуу боловч цөөхөн хэдэн ялгаатай. Жишээ нь, ТАХ-4 зам Этиопийн Аддис Абабагаар дайран гарч байгаа бол Умардын их зам нь Өмнөд Суданаар дайраад шууд Кени улсад хүрдэг. Энэ зам нийтдээ 10,288 км үргэлжилнэ.
5. Дакар-Нжаменагийн хурдны зам буюу ТАХ-5.
Өөрөөр Транс-Сахелийн хурдны зам гэх энэ зам Сенегалын Дакараас эхлээд Мали, Буркина Фасо, Нигер, Нигери, Камерунаар дайраад Чадын Нжамена хүрнэ. Замын нийт урт 4,500 км. Ерөнхийдөө Сахелийн бүс нутагт амин чухал худалдааны хонгил үүсгэнэ.
6. Нжамена-Жибутигийн хурдны зам буюу ТАХ-6.
Уртаашаа 4,219 км үргэлжлэх энэ зам Чадаар дайран Суданд хүрнэ. Ингэхдээ тус улсын баруун нутгийн Дарфур хот болон Дарфурын мөргөлдөөний голомт болсон Ал-Фашир хотоор дайраад Этиопийн умард этгээдэд орших Жибути хотод хүрээд дуусна. Зам барилгын ажил 85%-тай яваа ч замын ихэнх хэсэгт засвар хийх шаардлагатай болсноос гадна одоогийн байдлаар түр зогссон байдалтай байна.
7.Мавритани-Лагосын хурдны зам буюу ТАХ-7.
Транс-Баруун Африкийн эрэг дагуух хурдны зам гэж өөрөөр нэрлэсэн энэ зам Баруун Африкийн эрэг дагуух Мавритани, Нигери чиглэлд 12 улсыг холбох учиртай юм. Үүн дотор далайд гарцгүй Мали, Буркино Фасо улс оржээ. Африкийн холбооны мэдээлснээр энэ зам 4,010км урттай.
8. Лагос-Мумбасагийн хурдны зам буюу ТАХ-8.
Нигерийн Лагос хот, Кенийн Мумбасагийн эргийг холбосон энэ зам нийт 6,259км үргэлжилнэ. Энэ чиглэлд Камерун, Лагос, Төв Африкийн Бүгд найрамдах улс, Угандаа, Кени зэрэг улс оржээ.
9. Бейра-Лобитогийн хурдны зам буюу ТАХ-9.
ТАХ-9 нь Мозамбикийг Анголтотй холбосон 3,523км зам юм. Ардчилсан Бүгд Найрамдах Конго, Замби, Зимбаб тэргүүтэй Африк тивийн өмнөд бүсийн худалдаа, арилжааны сувгуудыг холбох зорилготой. АБНК, Анголыг холбох зарим хэсэгт ажил тасалдсанаас бусдаар бүтээн байгуулалтын ажил нь тун амжилттай явж байгаа юм байна.
10. Умардын Их Зам
Кейп Таунаас Каир орох зам буюу Пан-Афикийн хурдны зам нь Өмнөд Африкийн Кейп Таунаас эхэлж, Зимбаб, Замби, Танзани, Кени Уганда, Суданаар дайраад Египетийн Каир хот хүрээд дуусна. Эхлэл цэгээс төгсгөл цэг хүртэл нийт 10,2258км урт.
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд SHUGELULEEGCH.mn хариуцлага хүлээхгүй.