ОХУ эдийн засгийн хүндрэл, Москвагийн өсөн нэмэгдэж буй мөнгөний хэрэгцээ, Украин дахь дайныг дэмжих аж үйлдвэрлэлийн шаардлага зэргээс Кремль удаан зайслхийж явсан үйлдлээ хийхээс өөр гарцаагүй болж, нутгийн алс хязгаарт бус улсын зүрхэн тушаа Москва мужид уул уурхай ашиглах, боловсруулах үйлвдвэр байгуулах зөвшөөрөл олгочихов. Бээжин ч иймэрхүү төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхийг эртнээс санаархаж ирсэн юм. Гэвч Москвагийн албаныхан хүрээлэн буй орчны хохирол, Хятадын талын оролцооны сөрөг нөлөөлөл, тэдний уул уурхай ашиглах, боловсруулах үйлдвэр барьснаар Кремлийн хаяанд шахуу байгаль орчныг хамгаалагчдын эсрэгүүцдийн хөдөлгөөн өрнөхөөс сэргийлэн өнөөг хүртэл татгалзсаар ирсэн нь үнэн. Хэрэв тэгсэн бол зөвхөн Москва мужаар зогсохгүй, ойролцоох мужуудаас эхлээд улс даяар энд, тэнд улс төрийн эсэргүүцлийн гал асаж, бүх оросын хөдөлгөөн болон өргөжиж, эрх баригчдад тун аюултай нөхцөл байдал үүсэх нь мэдээж. Яг одоо, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинд хятадуудын тусламж хамгийн их хэрэгтэй тул Кремлиэс байгаль орчинд дахь оролцоогоор дамжуулан мухардалд ороод буй Москва мужийн үйлдвэрлэлийн чадавхыг сайжруулах замыг нээж өгсөн нүүдэл л юм. Энэ үйлдвэр хөгжүүлэх хөтөлбөр нь гэр орны амгалан тайвныг эвдэж, Кремлийн удирдагчийн Бээжингийн удирдагчтай байгуулсан холбоог ганхуулна.

Оросууд эртнээс Москва мужид уурхай ашигласан түүхтэй. Боловсруулах үйлдвэр олонтой боловч орон нутгийн хүн ардын шахалт шаардлага, ижил ашигт малтмалыг өөр нутгаас арай хямдаар олборлох боломж зэргийн нөлөөгөөр үйл ажиллагаа нь удаашралтай байв. Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараах он жилүүдэд дайны хөлд эвдрэн сүйтсэн Зөвлөлтийн тээврийн сүлжээг сэргээн босгохын тулд Москвагийн ойролцоо уул уурхай хөгжүүлэх сонирхол их байсан. Үр дүнд нь, Москвагаас Москва мужид уурхай өргөнөөр ашиглахад анхаарч 1953 онд Бээжинтэй хамтран хятадын мэргэжилтэн, ажилчдыг авчирж, ажиллуулах гэрээг үзэглэсэн. Уг гэрээг 1954 оноос хүчээр хэрэгжүүлж эхлэх байсан ч бүтээгүй. Түүнээс хойш Москва мужид оросын стратегичдийн найдаж байсанчлан шиг уурхай бужигнасан газар болоогүй билээ.

Энэ нь яван явсаар Москва мужийн уул уурхай, химийн үйлдвэрүүдийг хөгжүүлэхэд Хятадын талын оролцоо, Бээжингийн дэмжлэг зайлшгүй болсоор. Хэдий тийм ч байгаль орчны доройтлоос сэргийлэн жагсаал, цуглаан зохион байгуулагчдын хичээл зүтгэлээр сүүлчийн хоёр арванд хаалт тавьсаар ирсэн юм. В.Путин Украинийн эсрэг дайнаа өргөжүүлэхийн тулд “дорно тийш хандах” бодлого идэвхжиж, Хятадын талд найр тавихыг эсэргүүцэгчдийг маш идэвхтэйгээр замаас шахан гаргах болсон.

Кремлийн ивээл дор Москва муж 2023 оны эхээр Хятадын пүүсүүдтэй хамтран уул уурхай, боловсруулах үйлдвэр хөгжүүлэх гэрээг байгууллаа. Үүнээс хойшх саруудад хятадууд 1990-ээд оны эхээр хаагдсан уурхайнуудыг дахин нээж, ашиглаж эхэлсэн юм. Ингээд 2024 оны эх гэхэд, Хятадын шинэ уурхай, үйлдвэрүүд 10,000 ажлын байр бий болгож, тус мужийн захирагч, албаныхан өнгөрсөн тавдугаар сард Бээжинд айлчилж, баяраа тэмдэглэж байлаа.

Хятадын тал өнөөдрийн байдлаар Москва мужид газрын тос, нүүрс, фосфорит гээд олон төрлийн ашигт малтмал олборлож, ойрын ирээдүйд титан, лити зэрэг газрын ховор метал олборлож эхлэхээр ажиллаж байна. Уурхайнууд нь мужийн хамгийн урд цэгээс баруун тийш Москва хотын хил хүрэх шахуу асар уудам нутагт хэдэн зуугаараа ид ажиллаж байна. Үр дүнд, уурхайн идэвхжлийн хэрээр байгаль орчин дордоно. Яг л эндээс орон нутгийнхны дургүйцэл, эсэргүүцлийн хөдөлгөөн эхэлж, улс орон даяар хурдацтай тархах аюултай.

Үүнээс ямар ч нөхцөл үүссэн байгаль орчныг хамгаалан тэмцэгчид улс төржиж, даруй дайрах, довтлох тактикт шилжиж, энгийн иргэдийг бус Москва тэргүүтэй бүс нутгийн албаныхан, Путины захиргаадалтын тогтолцоог ганхуулна. Кремль өөрийн иргэдийн эсрэг гадаадын оролцоог дэмжсэн шийдвэр гаргаснаараа ирээдүйд яг л ийм нөхцөл байдал үүснэ. Хэрэв ойрын ирээдүйд ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путины хатуу засаглал нуран унавал түүний шалтгаан нь улсынхаа зүрхэнд байгаль орчинд хамгийн их аюултай уул уурхай, боловсруулах үйлдвэр ашиглах зөвшөөрлийг Хятадын талд өгч үүд хаалгаа нээсэн Кремль өөрөө юм.