Европ дахинд сэргээгдэх эрчим хүчний хангамж өсөн нэмэгдсээр цахилгааны хэрэглээний төлбөр буурч хасах болох хандлагатай байна. Энэ үзэгдлийн эдийн засгийн хэлэнд сөрөг үнэ гэдэг бөгөөд үүнээс улбаалан олон сөрөг үр дагавар үүсэх аюултай. Нэг талаасаа байгаль орчинд ээлтэй ч үнэ орвонгоороо эргэснээр сэргээгдэх эрчим хүчний салбарынхан илүү том, илүү сайн төсөл хэрэгжүүлэх онц шаардлагатай тулгарах нь ойлгомжтой юм гэж Блүүмберг бичжээ. “Цахилгаан, эрчим хүчний сөрөг үнийн үзэгдэл нь сэргээгдэх эрчим хүчний чадамжийг тэлэх тал дээр ихэнх тоглогчдод хүндрэл үзүүлнэ. Ингэснээр салбарын хөрөнгө оруулагчдыг эдийн засгийн бүх чадамжаа дайчлахад хүргэнэ” гэж нарны эрчим хүч хөгжүүлэгч Соннедикс компанийн захирал Аксель Тайманн ярьсан байна. Сэргээгдэх эрчим хүчний үнэд ийн огцом өөрчлөлт орж, цахилгааны үнэ буурснаар уламжлалт буюу шингэн болон хатуу түлшээр ажилладаг цахилгаан станцуудын эрэлт хамгийн доод хэмжээнд хүрснийг зүйрлэхэд олон нийтийн баярын өдрүүдэд энгийн бараа бүтээгдэхүүний борлуулалт огцом мууддаг шиг үзэгдэл юм. Товчоор хэлбэл, уламжлалт цахилгаан үйлдвэрлэгчид илүүдэл цахилгаанаа хэрэглэгчдэд борлуулахын тулд мөнгө нэмж төлөх шаардлага бодит байдалд тулгарч эхэлжээ.

Цахилгааны үнэ буурах сөрөг үзэгдэл анх 2008 онд Германд үзэгдсэн. Гэхдээ үе, үе хэлбэлзэж байсан удаатай. Энэ байдал 2024 онд ч үргэлжилж, тавдугаар сарын байдлаар нарлаг өдрүүд дунджаас олон байсан учир Дани улсад цахилгааны үнэ буурсаар байна. Герман улс ч мөн адил сөрөг үнийн зовлонд нэрвэгдэж, эрчим хүчний зах зээлд хямрал үүсэхэд энүүхэнд иржээ. АНУ-ын Калифорни мужид нийт эрчим хүчнийхээ дөрөвний нэгийг нарнаас гарган авдаг бөгөөд өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын дундуур хэрэглээний төлбөр улам буурч асар их хэмжээний эрчим хүч илүүдэлд оржээ. Үүний нөлөөгөөр цахилгааны шаардлага нэмэгдсэн үед түгээх, онцгой нөхцөлд бэлдэж, нөөцлөх, эрчим хүч хадгалах асуудал хурцдаж, боломжит шийдэл хайж олох тал дээр мухардалд ороод байна. Хөрөнгө оруулагчид ч үнийн уналтаас ашиг нь буурсаар шинэ сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрт хөрөнгө оруулах боломж нь хумигджээ. Энэ оны дөрөвдүгээр сард Испанийн Эрчим хүчний сайд Тереза Рибера эрчим хүчний үнэ буурах үзэгдлийн уршгаар хөрөнгө оруулах явц удааширч байна. Зах зээлд хэрэглэгч хангалттай хэмжээнд ч гэлээ эрчим хүчний салбарын үйл ажиллагаа доголдоход хүрснийг анхааруулсныг мартаж болохгүй. Үнэ буурах энэ үзэгдэл багадаа арван жил үргэлжилнэ гэж мэргэжилтнүүд тооцоолохын зэрэгцээ энэ хугацаанд уламжлалт болон ногоон эрчим хүчний салбарынхны халаас хоосрох эрсдэлтэйг ч мөн анхааруулав. Тэгэхээр тун хачирхалтай ирээдүй биднийг хүлээж буй аж.